- Ngài Luang Por Suchart Abhijato trả lời: Không nhất thiết phải trở lại làm người. Nếu chư thiên có duyên với Pháp, có người chỉ dạy, vẫn có thể tu tập và chứng quả.

Chẳng hạn, Đức Phật từng lên cõi trời giảng pháp cho thân mẫu, và bà đã chứng quả Tu-đà-hoàn. Khi đã đạt Tu-đà-hoàn, hành giả có thể tiếp tục tu tập, tiến dần qua các tầng thánh cho đến A-la-hán, vì đã thấy rõ con đường.

Sự khác biệt chỉ là nhanh hay chậm. Nếu có thầy hướng dẫn từng giai đoạn, tiến trình sẽ nhanh hơn. Nếu không, hành giả vẫn có thể tự tu, nhưng sẽ chậm hơn, vì mỗi giai đoạn đều có những “pháp ẩn mật” cần tự mình vượt qua.

Do đó, khi đã chứng Tu-đà-hoàn, Niết-bàn là kết quả tất yếu, tối đa không quá bảy kiếp. Vì lúc này, hành giả đã nắm được nguyên lý và phương hướng tu tập.

Cốt lõi nằm ở việc hiểu Tứ Thánh Đế: khổ phát sinh từ tập - tức là tham ái. Việc còn lại chỉ là đoạn trừ dần các tham ái trong tâm. Bậc Tu-đà-hoàn mới đoạn trừ một phần, cần tiếp tục tu để thanh lọc hoàn toàn.

Khi đạt đến A-na-hàm, nếu mệnh chung, sẽ tái sinh lên cõi Phạm thiên và tiếp tục tu tập cho đến khi chứng Niết-bàn, không cần người chỉ dạy nữa. Vì lúc này, giáo pháp đã hiện diện trong tâm, đã có pháp nhãn, chỉ còn quá trình thanh lọc cuối cùng.

Ngược lại, nếu vẫn là phàm phu, dù sinh về cõi nào, cũng chưa thể chứng Niết-bàn.