Công hạnh quá khứ:

− Trước khi Đức Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) thành đạo, tiền thân của Ngài Rāhula (La-hầu-la) là một trưởng giả giàu có trong thành Haṃsāvatī cúng dường trai phạn cho một ẩn sĩ đắc thần thông, thường đến Long Cung dạo mát. Trưởng giả rất thích thú khi nghe kể lại về cảnh đẹp dưới biển và phát nguyện kiếp tiếp theo sẽ trở thành Long Vương.

− Tuy nhiên sau lúc thọ sanh vào cõi rồng, Ngài cảm thấy hối tiếc. Trong kỳ hội họp nữa tháng, Sakka (Đế Thích, bạn thân trong kiếp trước – là Ngài Raṭṭhapāla tương lai) khuyên Ngài tạo công đức đến Đức Phật Padumuttara đã xuất hiện để hồi hướng thoát kiếp rồng.

− Long Vương Paṭhavindhara hoan hỷ nghe lời bạn, hôm sau thỉnh Phật và Thánh Tăng xuống Long Cung thọ trai. Trong đoàn tỳ-khưu, có một vị Sa-di trẻ nhưng oai lực không khác gì các Trưởng lão – là con trai khi Phật chưa xuất gia có biệt hạnh Đệ nhất hiếu học, khiến chúa rồng đặc biệt cảm mến. Sau khi tổ chức pháp hội bảy ngày, ông phát nguyện thành tựu giống vị Sa-di trên và được Thế Tôn thọ ký.

− Vào thời Đức Phật Kassapa (Ca Diếp), Ngài tái sanh làm hoàng tử con vua Kiki, xây dựng 500 am thất cúng dường chư tỳ-khưu.

− Trải qua vô lượng kiếp luân hồi, do nhiều phước lành, Ngài Rāhula thường sinh ở hai cõi chư thiên và loài người. Và trong nhiều kiếp tái sanh đó, Ngài luôn làm con trai của Đức Bồ Tát là Phật Gotama tương lai. Ngài nhận được nhiều sự giáo dưỡng và rất hạnh phúc vì có một người cha đức hạnh tuyệt vời như vậy, kể cả khi Bồ Tát hoàn thiện các pháp Ba-la-mật phải bố thí Ngài đến người khác như trong tiền thân Vessantara, thế nhưng Ngài chẳng có chút mảy may bất mãn nào.

Đại Trưởng lão Sīvali - Đệ nhất hạnh được nhận tứ sự dồi dào

Đời sống hiện tại:

− Kiếp tái sanh hiện tại, Ngài ra đời trong ngày Thái tử Siddhattha quyết chí xuất gia. Theo Thái tử, đứa bé này mang đến sự ràng buộc nên đặt tên là Rāhula.

− Tuy thiếu vắng tình cha, nhưng tuổi thơ vị hoàng tử nhỏ vẫn hạnh phúc và rộn rã tiếng cười vì được ông bà nội (vua Tịnh Phạn, hoàng hậu Gotamī) và mẹ (công chúa Yasodharā) hết mực thương yêu.

− Đức Phật trở về thăm Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ) lần thứ nhất sau khi thành đạo, cậu bé Rāhula được mẹ chỉ dẫn đến xin gia tài của cha. Mỗi ngày, vị hoàng tử nhỏ đều quanh quẩn bên Đức Phật, bởi vui thích bóng mát an lạc của Ngài. Thấy cơ duyên chín muồi, Ngài bảo Trưởng lão Sāriputta tế độ cho Rāhula xuất gia trở thành Sa-di.

− Hay tin cháu nội gia nhập Tăng đoàn, vua Tịnh Phạn vô cùng buồn bã. Ông thỉnh cầu một tâm nguyện và được Đức Phật đồng ý “từ nay về sau phải có sự cho phép của cha mẹ, một thiếu niên mới được xuất gia”.

− Sau khi thọ giới, Sa-di Rāhula rất siêng năng học tập, luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao. Những lúc theo thầy tế độ đi khất thực, vị ấy cẩn thận quan sát oai nghi cử chỉ của Trưởng lão để bắt chước. Tuy nhiên, có lần Ngài nói dối đùa nghịch các cư sĩ, Đức Phật biết được liền gọi Ngài đến để giáo giới, từ đó về sau Ngài không bao giờ phạm các lỗi ấy nữa.

− Mỗi buổi sáng, Ngài có thói quen rải một nắm cát lên không trung rồi phát nguyện “trong ngày phải học được lời dạy của Thế Tôn và chư vị Trưởng lão nhiều như những hạt cát này”. Tinh thần ham học ấy giúp Ngài nhận được lời sách tấn thích hợp và lời khen của chúng tỳ-khưu.

− Sa-di Rāhula thọ Cụ túc giới khi tròn hai mươi tuổi. Lúc ấy, Đức Phật thuyết giảng cho Ngài một bài pháp, khi nghe xong Ngài chứng Thánh quả A-ra-hán.

− Tuy là con của Phật nhưng Trưởng lão chưa bao giờ ỷ lại và xem thường người khác. Ngài vô cùng khiêm tốn và kính trọng các vị tỳ-khưu lớn hạ, thân thiện với các vị nhỏ hơn, luôn lắng nghe, chấp nhận lời giáo giới và suy xét cẩn thận trước khi làm việc gì.

− Ngài thích sống độc cư, và có đức hạnh nhẫn nại đặc biệt. Những lần bị chiếm chỗ ngủ, Ngài phải trú trong nhà vệ sinh, có đêm ngồi trước Hương phòng của Phật bị Ma Vương hiện hình đến dọa nhưng Ngài không sợ.

− Sự siêng năng học hỏi của Trưởng lão Rāhula không phải chỉ mới trong kiếp này mà đã vô lượng kiếp quá khứ về trước, đức hạnh của Ngài được Phật tán dương và ban tặng danh hiệu Đệ nhất trong các tỳ-khưu ưa thích học tập.

− Ngài Rāhula nhập Niết-bàn rất sớm, trước cả thầy tế độ là Trưởng lão Sāriputta và các vị Trưởng lão ni là thân quyến của Ngài.

Tài liệu được soạn dựa theo

Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp

Phẩm Người Tối Thắng.

Đan Tâm biên soạn.