Đưa tinh thần từ bi vào cuộc sống

PV: Nhìn lại quá trình hình thành và phát triển, Hòa thượng đánh giá như thế nào về vị trí của Phật giáo Lâm Đồng trong đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân địa phương?

- Hòa thượng THÍCH MINH NHẬT: Phật giáo Lâm Đồng đã trải qua chặng đường dài hình thành, xây dựng và phát triển cùng quê hương. Từ những ngôi chùa, tự viện ban đầu, đến nay Phật giáo đã trở thành một bộ phận gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của đông đảo nhân dân và đồng bào Phật tử.

Điều chúng tôi luôn tâm niệm là Phật giáo không đứng ngoài cuộc sống. Đạo Phật hiện diện trong đời sống bằng tinh thần từ bi, trí tuệ, yêu thương và trách nhiệm. Người tu hành không chỉ lo việc tu học cho bản thân mà còn phải biết đem những giá trị tốt đẹp trong giáo pháp của Đức Thế Tôn phụng sự con người, góp phần xây dựng xã hội an lành, nhân văn.

Đối với Phật giáo Lâm Đồng, phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội” luôn là định hướng quan trọng trong quá trình hoạt động. Thời gian qua, Ban Trị sự cùng Tăng Ni, Phật tử trong tỉnh đã tích cực tham gia công tác an sinh xã hội, từ thiện nhân đạo, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây cũng là cách thiết thực để Phật giáo thể hiện trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

PV: Có thể nói, “Phật giáo trong lòng dân tộc” không chỉ là một khẩu hiệu mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể. Theo Hòa thượng, điều này được thể hiện rõ nhất qua những lĩnh vực nào?

- Theo tôi, trước hết là phụng sự nhân sinh. Đạo Phật dạy con người biết thương yêu, chia sẻ và làm những điều có lợi cho cộng đồng. Vì vậy, khi người dân còn khó khăn thì người con Phật phải biết sẻ chia; khi xã hội cần chung tay thì Tăng Ni, Phật tử phải có trách nhiệm.

Các hoạt động từ thiện, cứu trợ đồng bào bị thiên tai, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ bệnh nhân, xây dựng nhà tình thương, trao học bổng cho học sinh... là những việc làm cụ thể đưa tinh thần từ bi của đạo Phật vào cuộc sống. Nhưng phụng sự không chỉ dừng ở vật chất. Một xã hội phát triển cũng rất cần đời sống tinh thần lành mạnh. Vì vậy, các cơ sở Phật giáo phải trở thành nơi giúp con người tìm được sự bình an, biết sống có trách nhiệm, yêu thương gia đình, tôn trọng cộng đồng và hướng thiện.

PV: Lâm Đồng là địa bàn có đông đồng bào các dân tộc cùng sinh sống. Phật giáo có vai trò như thế nào trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc?

- Đây là một trách nhiệm rất lớn. Tinh thần bình đẳng, từ bi và hòa hợp của đạo Phật có nhiều điểm tương đồng với yêu cầu xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Phật giáo không phân biệt giàu nghèo, dân tộc hay hoàn cảnh xuất thân; mọi người đều có khả năng hướng thiện và xây dựng cuộc sống tốt đẹp.

Đối với đồng bào dân tộc, Phật giáo càng phải gần gũi, chân thành, tôn trọng bản sắc văn hóa và phong tục tốt đẹp của từng cộng đồng. Chúng ta đưa đạo Phật đến với đồng bào không bằng sự áp đặt mà bằng tình thương, sự chia sẻ và những việc làm thiết thực. Phân ban Hướng dẫn Phật tử dân tộc Trung ương từng nhấn mạnh yêu cầu đưa giáo lý Phật giáo đến vùng sâu, vùng xa, gần gũi với đồng bào dân tộc, góp phần xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh và củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng.

Khi người dân cảm nhận Phật giáo thật sự gần gũi, giúp mình sống tốt hơn, gia đình hạnh phúc hơn và cộng đồng đoàn kết hơn, lúc đó Phật giáo đã thực sự ở trong lòng dân. Hiện nay, tại Lâm Đồng đã có hàng nghìn đồng bào dân tộc thiểu số biết đi chùa, quy y Tam bảo, ăn chay và niệm Phật. Có thể nói, Phật pháp đã về đến buôn làng.

“Phật giáo muốn ở trong lòng dân tộc thì trước hết phải ở trong lòng mỗi người bằng tình thương, trách nhiệm và sự phụng sự. Đó cũng là điều Phật giáo Lâm Đồng luôn hướng tới: đạo pháp trường tồn, dân tộc hưng thịnh, quê hương phát triển, nhân dân an vui và Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh. 

HT.Thích Minh Nhật

Thích ứng thời đại và giữ vững nền tảng

PV: Trong bối cảnh xã hội hiện nay, Hòa thượng nhìn nhận thế nào về trách nhiệm của Tăng Ni, Phật tử trước những vấn đề mới của đất nước và địa phương?

- Thời đại thay đổi thì phương thức hoạt động của Phật giáo cũng phải thích ứng, nhưng những giá trị cốt lõi của đạo Phật vẫn không thay đổi. Tăng Ni hôm nay phải vừa tinh tấn tu học, vừa nâng cao kiến thức, hiểu biết xã hội, kỹ năng truyền thông và khả năng ứng dụng công nghệ.

Đặc biệt, trong thời đại chuyển đổi số, Phật giáo cần sử dụng công nghệ đúng đắn để hoằng pháp, giáo dục đạo đức và lan tỏa những giá trị tích cực. Tuy nhiên, tôi luôn nhắc Tăng Ni và Phật tử rằng công nghệ chỉ là phương tiện, còn đạo đức mới là nền tảng. Chúng ta có thể sử dụng mạng xã hội để truyền tải giáo pháp nhưng phải hết sức thận trọng trước thông tin sai lệch, những nội dung gây chia rẽ hoặc ảnh hưởng đến sự đoàn kết. Người con Phật phải biết nói lời chân thật, hòa hợp và có lợi ích cho người khác.

PV: Trong hoạt động an sinh xã hội, Phật giáo Lâm Đồng đã và đang đóng góp như thế nào, thưa Hòa thượng?

- An sinh xã hội là một trong những lĩnh vực thể hiện rõ tinh thần nhập thế của Phật giáo. Tôi rất trân trọng tinh thần của chư Tăng Ni, Phật tử trong toàn tỉnh. Từ thành thị đến vùng sâu, vùng xa, mỗi nơi đều có cách làm khác nhau để giúp đỡ cộng đồng.

Có những chương trình quy mô lớn, nhưng cũng có những việc rất giản dị: một phần quà cho người có hoàn cảnh khó khăn, một suất cơm cho bệnh nhân, một học bổng cho học sinh, một căn nhà tình thương cho người chưa có nơi ở ổn định. Điều quan trọng nhất không phải giá trị vật chất lớn hay nhỏ mà là tấm lòng.

Chúng tôi mong hoạt động từ thiện của Phật giáo ngày càng đi vào chiều sâu, chuyển từ “trao cái mình có” sang “giúp người có điều kiện tự vươn lên”. Làm từ thiện phải gắn với trách nhiệm xã hội, sự minh bạch và hiệu quả lâu dài. Các cơ quan chức năng của tỉnh cũng ghi nhận những đóng góp của Phật giáo Lâm Đồng trong công tác an sinh xã hội, từ thiện nhân đạo và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

PV: Hòa thượng có thể chia sẻ về mối quan hệ giữa Phật giáo với chính quyền và các tầng lớp nhân dân trong giai đoạn hiện nay?

- Phật giáo Việt Nam từ lâu có truyền thống đồng hành cùng dân tộc. Ngày nay, tinh thần đó cần tiếp tục được phát huy bằng những việc làm cụ thể. Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lâm Đồng luôn xác định việc chấp hành Hiến chương Giáo hội, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước là trách nhiệm của Tăng Ni, Phật tử.

Chúng tôi mong mối quan hệ giữa Giáo hội, chính quyền và nhân dân ngày càng gắn bó, thấu hiểu và tin tưởng lẫn nhau. Khi có sự đồng thuận, các chương trình Phật sự cũng như hoạt động xã hội sẽ được triển khai thuận lợi, hiệu quả hơn. Mục tiêu cuối cùng là làm sao để đạo được tôn nghiêm, đời được an vui, xã hội ổn định và nhân dân ấm no, hạnh phúc.

PV: Đại hội đại biểu GHPGVN tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 là một dấu mốc quan trọng. Hòa thượng kỳ vọng gì về chặng đường phía trước của Phật giáo tỉnh nhà?

- Tôi kỳ vọng trước hết là sự đoàn kết giữa chư tôn đức, các hệ phái, Tăng Ni, Phật tử; giữa các địa phương và cơ sở tự viện. Có đoàn kết mới tạo thành sức mạnh để Giáo hội phát triển ổn định, bền vững.

Tiếp đó là đổi mới. Phật giáo phải thích ứng với thời đại nhưng không đánh mất bản sắc. Chúng ta phải nâng cao chất lượng giáo dục Phật giáo, công tác Tăng sự, hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử, hoạt động từ thiện xã hội và ứng dụng công nghệ. Tôi cũng mong mỗi ngôi chùa không chỉ là nơi lễ bái mà còn là không gian văn hóa, giáo dục đạo đức và nuôi dưỡng đời sống tinh thần.

Đặc biệt, Phật giáo Lâm Đồng phải tiếp tục phát huy truyền thống “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng nhân dân và đóng góp thiết thực vào sự phát triển của quê hương, đất nước. Đây cũng là tinh thần được Ban Trị sự xác định trong quá trình xây dựng Giáo hội nhiệm kỳ mới.

PV: Cuối cùng, Hòa thượng muốn gửi gắm điều gì đến Tăng Ni và các đạo tràng Phật tử trong toàn tỉnh?

- Tôi mong mỗi người con Phật luôn giữ vững niềm tin Tam bảo, sống tốt đời, đẹp đạo, biết yêu thương gia đình, tôn trọng cộng đồng và có trách nhiệm với quê hương, đất nước. Đối với chư Tăng Ni, tôi mong mỗi vị luôn lấy giới luật làm nền tảng, từ bi làm phương châm, trí tuệ làm ngọn đèn và phụng sự chúng sinh làm lý tưởng.

Đối với Phật tử, hãy đưa giáo pháp vào đời sống bằng những việc cụ thể: hiếu thảo với cha mẹ, giữ gìn hạnh phúc gia đình, làm ăn chân chính, không làm điều tổn hại người khác và tích cực đóng góp cho cộng đồng. Tôi tin rằng khi mỗi người biết sống tốt hơn, yêu thương và chia sẻ với nhau nhiều hơn thì xã hội sẽ tốt đẹp hơn.

Phật giáo muốn ở trong lòng dân tộc thì trước hết phải ở trong lòng mỗi người bằng tình thương, trách nhiệm và sự phụng sự. Đó cũng là điều Phật giáo Lâm Đồng luôn hướng tới: đạo pháp trường tồn, dân tộc hưng thịnh, quê hương phát triển, nhân dân an vui và Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh.